Algemene voorwaarden: een introductie (1)

Stan WeerkampBasisbegrippen van het recht

Algemene voorwaarden, in de volksmond aangeduid als de ‘kleine lettertjes’, worden in de praktijk doorgaans klakkeloos aanvaard. Het omvat doorgaans pagina’s lange, ingewikkelde en moeilijk te doorgronden teksten. Dat betekent echter niet dat de algemene voorwaarden een weinig betekenisvolle rol spelen. Sterker nog, de bepalingen die hierin worden opgenomen kunnen als een vangnet of verzekering fungeren en daadwerkelijk een verschil maken voor hij die ze hanteert.

Deze blog is de eerste van eenreeks artikelen over algemene voorwaarden en zal zich hoofdzakelijk richten op (zelfstandige) ondernemers dan wel het MKB. Er zal vanaf nu maandelijks geschreven worden over onderwerpen die voor algemene voorwaarden van belang zijn voor zover deze onderwerpen voor bovengenoemde groepen relevant zijn. Denk aan de informatieplicht, de rechtsgeldigheid van bedingen en de ‘battle of forms’. Aan de hand van deze onderwerpen wordt antwoord gegeven op veelgestelde vragen als:

(1) Ben ik verplicht algemene voorwaarden te hebben?
(2) Wat moet/mag er in de algemene voorwaarden staan?
(3) Hoe verklaar ik mijn algemene voorwaarden van toepassing?
(4) Wat moet ik doen als ik mijn algemene voorwaarden verander?
(5) Wat is het verschil tussen algemene voorwaarden en andere overeenkomsten?

Hieronder wordt alvast de (wettelijke) definitie van algemene voorwaarden besproken, alsmede de voordelen die het biedt.

De definitie

Algemene voorwaarden zijn bedingen die zijn bedoeld om deel uit te maken van meerdere andere overeenkomsten, met uitzondering van bedingen die de kern van de prestatie aangeven. Deze standaard bepalingen worden toegevoegd aan andere overeenkomsten, die doorgaans wel de kern van de prestatie aangeven.

Ter illustratie: een consument koopt een auto van een autodealer en sluit derhalve een koopovereenkomst met laatstgenoemde partij. In de koopovereenkomst wordt over essentiële punten (lees: bedingen die kern van de prestatie aangeven) beslist, zoals de koopprijs en aanwijzing van de te leveren auto. De koopovereenkomst verklaart vervolgens dat de algemene voorwaarden van toepassing zijn op deze koopovereenkomst. Sluit de autodealer een volgende keer een nieuwe koopovereenkomst met een andere (of dezelfde) klant voor een nieuwe auto, dan kunnen de algemene voorwaarden opnieuw van toepassing worden verklaard. Het kenmerkende is dat algemene voorwaarden zich dus lenen voor herhaaldelijke toepassing. De nieuwe koopovereenkomst is daarentegen wel anders! Immers wordt er nu een ander object (lees: auto) verhandeld.

De ondernemer van wie de algemene voorwaarden afkomstig zijn, pleegt men de gebruiker te noemen en degene die met hem een overeenkomst aangaat de wederpartij of de adherent. De algemene voorwaarden worden in de praktijk ook als standaardvoorwaarden en standaardcontracten aangeduid, maar omwille van duidelijkheid zullen deze niet als zodanig worden genoemd.

De voordelen

De aan het gebruik van algemene voorwaarden verbonden voordelen zijn niet te miskennen. Men denke slechts aan de enorme besparing van tijd en kosten voor beide partijen, omdat niet voor elke transactie afzonderlijk de voorwaarden moeten worden besproken en vastgesteld. Er kan worden rekening worden gehouden met allerlei omstandigheden die in de toekomst tot moeilijkheden zouden kunnen leiden. Voor mogelijk daaruit voort te vloeien onenigheden wordt bij voorbaat een oplossing gegeven. Dit voorkomt niet alleen een vertroebeling van de onderlinge verhoudingen tussen de contractanten, maar bevordert ook de rechtszekerheid.

Bent u benieuwd wat de voordelen van algemene voorwaarden voor u zijn? Neem dan contact op met ons kantoor.

In het volgende artikel wordt o.a. dieper ingegaan op informatieplicht van de gebruiker van de algemene voorwaarden en de daarmee samenhangende vraag: hoe kan ik de algemene voorwaarden van toepassing verklaren en deel uit laten maken van de overeenkomst?